Αυτός είναι ο Ελληνισμός και ο Φιλελληνισμός στην μακρινή Χιλή – Στοιχεία για τις δραστηριότητες

Posted on 2009/06/18

0


chile 1

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, στη Χιλή, σε μια χώρα απόστασης 15.000 χλμ.  από την Ελλάδα, η ελληνική παρουσία είναι ιδιαίτερα έντονη. Σε ένα μήκος 4.000 χλμ. η ελληνική σημαία κυματίζει από άκρον εις άκρον, όπου ζουν και δρουν σήμερα 5.000 Έλληνες, οι περισσότεροι τρίτης και τέταρτης γενεάς, οργανωμένοι σε οκτώ (8) Ελληνικές Κοινότητες που εδρεύουν, από την πιο βόρεια πόλη της Χιλής, που συνορεύει με το Περού, στην Αρίκα μέχρι και την μακρινή χιλιανή Παταγονία, στην πόλη της Πούντα Αρένας.

Η παλαιότερη και η μεγαλύτερη Ελληνική Κοινότητα βρίσκεται στην πόλη της Αντοφαγάστα, όπου και εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι Έλληνες μετανάστες, στις αρχές του 20ου αιώνα, οι οποίοι και εντάχθηκαν ενεργά στην χιλιανή κοινωνία και εξελίχθηκαν σε σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό παράγοντα, καθώς οι περισσότεροι ασχολήθηκαν με την γεωπονία, την αρτοποιία την παραγωγή και διανομή γάλατος, γεγονός για το οποίο το 1924 στην πόλη αυτή έλεγαν ότι «οι Έλληνες μας έδωσαν τα λαχανικά, το γάλα και το ψωμί».  Σημαντικές και πολύ δραστήριες είναι επίσης και οι Ελληνικές Κοινότητες στις πόλεις του Κοκίμπο, της Λα Σερένα, του Πούερτο Μόνττ, του Βαλπαραίσο – Βίνια δελ Μαρ και φυσικά της χιλιανής πρωτεύουσας Σαντιάγο. Όλες είναι οργανωμένες σε μια αντίστοιχη Ομοσπονδία, η οποία συστήθηκε το 2006, με σκοπό την ένωση των Ελλήνων ομογενών της χώρας και την από κοινού διάδοση των ελληνικών αξιών και παραδόσεων.

- Σε κάθε Κοινότητα δραστηριοποιούνται πολιτιστικοί σύλλογοι, φιλόπτωχος και νεολαία, τα περισσότερα μέλη των οποίων μπορεί να μη μιλάνε τα ελληνικά, όμως φέρουν μέσα τους ζωντανή την Ελλάδα, τραγουδούν με υπερηφάνεια τον εθνικό μας ύμνο, με μεγάλο ενθουσιασμό χορεύουν ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, φορώντας παραδοσιακές στολές, που μόνοι τους κατασκευάζουν (από φωτογραφίες βιβλίων και βίντεο) και πολλοί από αυτούς ζουν με το όνειρο να γνωρίσουν την πατρίδα των προγόνων τους, που τιμούν και θαυμάζουν, όνειρο το οποίο εκπληρώνεται για αρκετούς μέσω των Προγραμμάτων Φιλοξενίας παιδιών, νέων και ατόμων τρίτης ηλικίας, που διοργανώνει κάθε χρόνο για τους ομογενείς η Γ.Γ.Α.Ε. σε συνεργασία με Δήμους. Σημαντική είναι και η διάδοση της μουσικής παράδοσης του μπουζουκιού από τον γνωστό στην Χιλή, κιθαρίστα, ελληνικής καταγωγής, Αλέξανδρο Τεφαρίκη και από το νεανικό μουσικό συγκρότημα ‘’Τρίπολις’’ της Ελληνικής Κοινότητας Αντοφαγάστα.

- Επίσης, Άμισθα Ελληνικά Προξενεία λειτουργούν στις πόλεις της Αντοφαγάστα και του Βαλπαραίσο, ενώ στο Σαντιάγο τα τελευταία δύο χρόνια βρίσκεται η έδρα του ΣΑΕ της Περιφέρειας Κεντρικής και Νοτίου Αμερικής με Αντιπρόεδρο και Συντονιστή, τον κ. Νικηφόρο Νικολαίδη.

- Στη Χιλή λειτουργούν, επίσης, δύο Ορθόδοξοι ελληνικοί Ναοί, των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Σαντιάγο και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στη Βίνια δελ Μαρ. Σημαντικότατο είναι και το έργο της Ορθόδοξης Ελληνικής Αρχιεπισκοπής Μπουένος Άιρες και Λατινικής Αμερικής με Μητροπολίτη, τον Σεβασμιότατο Ταράσιο, ο οποίος επισκέπτεται συχνά την Χιλή και συμβάλλει σημαντικά, μεταξύ άλλων, στην διατήρηση δεσμών της εκκλησίας με την νεολαία.

- Η Χιλή είναι μια χώρα που χαρακτηρίζεται από τον έκδηλο φιλελληνισμό της. Μόνον στο Σαντιάγο και στις γύρω περιοχές αριθμούνται περίπου 600 δρόμοι με ελληνικά ονόματα (ελληνικά νησιά: Ρόδος, Κέρκυρα, Κρήτη κ.α., ελληνική μυθολογία και φιλοσοφία: Σωκράτης, Αφροδίτη, Απόλλωνας, Ερμής κ.α.), με πιο γνωστές την ροτόντα ATENAS και τη λεωφόρο GRECIA, όπου βρίσκεται η ελληνική εκκλησία και ο ομώνυμος σταθμός Μετρό. Χαρακτηριστικά είναι επίσης τα γλυπτά κλασικής ελληνικής τέχνης (Καρυάτιδες, Δαίδαλος και Ίκαρος, ο Δούρειος Ίππος) και τα ψηφιδωτά (Πραξιτέλης, Φειδίας) που κοσμούν μέσα και έξω το Μουσείο Καλών Τεχνών στο Σαντιάγο.

- Μια μικρή «Ελλάδα» φιλοξενείται και στο σταθμό του Μετρό GRECIA, η λειτουργία του οποίου εγκαινιάστηκε το 2005, και ο οποίος κοσμείται πλέον από 17 εκμαγεία δυτικής ζωφόρου του Παρθενώνα και από μία μακέτα Ακροπόλεως, δωρεά του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού. Ο εν λόγω σταθμός, από τον οποίο διακινούνται καθημερινώς 22.000 άτομα, αποτελεί σημείο συνάντησης με τον ελληνικό πολιτισμό και ελεύθερης πρόσβασης για εκπαιδευτικές εκδρομές σχολείων. Τα έργα αυτά, κατασκευή του Οργανισμού Ανέγερσης Νέου Μουσείου Ακρόπολης, συνοδεύονται από μπρούτζινες πλάκες με επεξηγηματικά κείμενα και σαφή αναφορά στα γλυπτά του Παρθενώνα, καθώς και από οπτικοακουστικό υλικό που προβάλλεται σε οθόνες – πλάσμα, δωρεά του Ιδρύματος «Γαβριήλ και Μαίρης Μουστάκη», γνωστό Ίδρυμα για την δράση του στην προβολή και διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στη Χιλή. Τα εγκαίνια επίσημης παράδοσης των 16 εκμαγείων και της μακέτας Ακροπόλεως πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα, τον περασμένο Μάιο 2009, σε μια σημαντική πολιτιστική εκδήλωση με την συμμετοχή της Χιλιανής Υπουργού Πολιτισμού, κας Urrutia, του χιλιανού ΥΦΥΠΕΞ, κ. Van Klaveren και της Πρέσβεως της Ελλάδος στη Χιλή, κας Καρυκοπούλου, που εκπροσώπησε το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού.

Ένα πρώτο εκμαγείο είχε παραδοθεί το 2005 από τον τότε Υφυπουργό Πολιτισμού, κ. Τατούλη, στο πλαίσιο εγκαινίων λειτουργίας του Σταθμού.  Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η Χιλή είναι από τις πρώτες χώρες στη Λατινική Αμερική που σύστησε Επιτροπή για την Επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα το 2004 με αντίστοιχα ψηφίσματα της χιλιανής Γερουσίας το 2004 και το 2006 του χιλιανού Κοινοβουλίου. Πρόεδρος της Επιτροπής είναι ο πρώην Γερουσιαστής, κ. Juan Gabriel Valdés,  πρώην Υπουργός ΥΠΕΞ Χιλής και Πρέσβης της Χιλής στην Ιταλία, ο οποίος παρασημοφορήθηκε το 2007 από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας με την τιμητική διάκριση του Ταξιάρχου του Τάγματος του Φοίνικος.

- Επιπλέον, σε όλη την Χιλή υπάρχουν 14 δημοτικά σχολεία που φέρουν ελληνικά ονόματα (Δημοκρατία της Ελλάδος, Αθηνά, Πλάτων, Κύπρος, Ελλάς, κ.α.) υποστηρίζονται με εκπαιδευτικό υλικό, σχετικό με την Ελλάδα, από το Ίδρυμα ‘’Γαβριήλ και Μαίρης Μουστάκη’’, και οι Χιλιανοί μαθητές τους διδάσκονται την ελληνική ιστορία, φιλοσοφία και μυθολογία, γνωρίζουν τον εθνικό μας ύμνο και χορεύουν παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς. Τα σχολεία αυτά, κατά τα τελευταία έξι χρόνια, προσκαλούνται να συμμετάσχουν σε διαγωνισμό ζωγραφικής με θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος (μυθολογία, τουρισμός, αρχιτεκτονική κ.α.), που διοργανώνει η Ελληνική Πρεσβεία σε συνεργασία με το ως άνω Ίδρυμα και την Ελληνική Κοινότητα Σαντιάγο. Σημαντική είναι και η συμμετοχή του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Ωνάσης» με τη καθιέρωση χρηματικών επάθλων.

- Επίσης, γνωστά για τη δράση τους στη διάδοση των ελληνικών γραμμάτων στη Χιλή είναι τα τρία Κέντρα Ελληνικών Σπουδών: το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Playa Ancha στην πόλη του Valparaíso, το Κέντρο Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Metropolitana του Σαντιάγο και το Κέντρο Ελληνικών, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών ‘’Φώτιος Μαλλέρος’’ του Πανεπιστημίου της Χιλής στο Σαντιάγο, με Διευθυντή τον καταξιωμένο και αναγνωρισμένο σε διεθνές επίπεδο Καθηγητή κ. Miguel Castillo Didier, γνωστό για το σπουδαίο μεταφραστικό του έργο στα ισπανικά μεγάλων Ελλήνων δημιουργών (π.χ. Καβάφης, Καζαντζάκης, Σεφέρης, Βενέζης, Ελύτης κ.α.), ο οποίος επίσης παρασημοφορήθηκε το 2007 από τον  Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας με την τιμητική διάκριση του Ταξιάρχου του Τάγματος του Φοίνικος.  Στο Σαντιάγο υπάρχει επίσης παράρτημα της Διεθνούς Ενώσεως Φίλων του Ν. Καζαντζάκη, που συνεργάζεται κάθε χρόνο με το ως άνω Κέντρο Σπουδών, διοργανώνοντας διαλέξεις σχετικά με το έργο του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα.

Πρόγραμμα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας προσφέρει επίσης και το χιλιανό Πανεπιστήμιο Adolfo Ibáñez το οποίο και βραβεύει κάθε χρόνο τους καλύτερους μαθητές για να συμμετάσχουν σε Πρόγραμμα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας στην Ελλάδα, στη Θεσσαλονίκη και στην Κατερίνη. Σχολείο Ελληνικής Γλώσσας λειτουργεί, επίσης, στην Ελληνική Κοινότητα Σαντιάγο, στο οποίο διδάσκει αποσπασμένη δασκάλα από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας. Τα προγράμματα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας παρακολουθούν ομογενείς μας, παιδιά και ενήλικες, καθώς και πολλοί φιλέλληνες, ενώ από φέτος η Ελληνική Κοινότητα Σαντιάγο έχει αναγνωριστεί από το ΥΠΕΠΘ ως Κέντρο Πιστοποίησης της Ελληνικής Γλώσσας. Στο Πανεπιστήμιο της Χιλής υπάρχει επίσης Τμήμα Χορών, στο οποίο διδάσκει ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, η ελληνικής καταγωγής, Καθηγήτρια, κα. Γκλόρια Λυγίζου, η οποία συνεργάζεται με το Ίδρυμα Γαβριήλ και Μουστάκη.

- Σημαντική είναι και η Μορφωτική Συμφωνία περί εκπαιδευτικών και πολιτιστικών θεμάτων μεταξύ Ελλάδος – Χιλής, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων και  μορφωτικές ανταλλαγές ακαδημαϊκών Καθηγητών. Στο πλαίσιο αυτό, το 2006 επισκέφθηκε τη Χιλή ο  Καθηγητής κ. Κ. Κουτσόπουλος από το Τμήμα Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθηνών, το 2007 ο Καθηγητής κ. Χ. Μπανιωτόπουλος, του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το 2008 ο Καθηγητής κ. Θ. Παναγόπουλος του Tμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς.

- Επίσημη επίσκεψη πραγματοποίησε στη Χιλή για πρώτη φορά το 2007 η πρώην Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, κα Άννα Μπενάκη – Ψαρούδα, κατόπιν προσκλήσεως του Χιλιανού Κοινοβουλίου, επίσκεψη την οποία ανταπόδωσε τον περασμένο μόλις Φεβρουάριο ο πρώην Πρόεδρος του Χιλιανού Κοινοβουλίου, κ. Encina, που επισκέφθηκε την Ελλάδα.

- Επίσης, επίσκεψη εργασίας στη Χιλή πραγματοποίησε το 2007 ο Γενικός Διευθυντής Γ.Γ.Α.Ε. κ. Ι. Κυπαρισσίδης, ο οποίος γνώρισε από κοντά τους εδώ ομογενείς. Ανάλογη επίσκεψη εργασίας πραγματοποίησε και ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Θ. Κασσίμης τον Νοέμβριο του 2008, συμμετέχοντας παράλληλα στο Πρώτο Περιφερειακό Συνέδριο ΣΑΕ Κεντρικής και Νοτίου Αμερικής, στο οποίο έλαβαν επίσης μέρος ο Πρόεδρος του ΣΑΕ, κ. Ταμβάκης, οι Βουλευτές, κ. Τσαρτσιώνης και κ. Σαλαγκούδης και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μπούενος Άιρες και Νοτίου Αμερικής, Ταράσιος.

- Γνωστός και πολύ αγαπημένος στην Ελλάδα είναι ο Χιλιανός Νομπελίστας ποιητής, Pablo Neruda και το έργο του Canto General που έχει μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη. Πρέσβης της Χιλής στην Ελλάδα είναι η Sofía Prats, κόρη του πρώην αρχηγού στρατού Χιλής,  Carlos Prats ,o οποίος μαζί με την σύζυγό του έπεσαν θύματα δολοφονίας, με βόμβα που τοποθετήθηκε στο αυτοκίνητο τους στο Μπουένος Άιρες, κατά τα χρόνια της δικτατορίας του Pinochet. Πρόσφατα, μάλιστα, ο χιλιανός στρατός του απέδωσε φόρο τιμής με τα αποκαλυπτήρια μιας προτομής του. Πρόεδρος της Χιλής είναι η κυρία Michelle Bachelet, γιατρός, κόρη Στρατηγού, εξορίστηκε στην Ανατολική Γερμανία κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και υπήρξε θύμα βασανιστηρίων. Εξελέγη δημοκρατικά από το λαό το 2006, γυρίζοντας μια νέα σελίδα στην ιστορία της Χιλής, ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος στη Χιλή αλλά και στην Λατινική Αμερική, βάζοντας μία μεγάλη σφραγίδα στο χώρο της κοινωνικής προστασίας. Σύντομα λήγει η θητεία της με προεδρικές εκλογές που θα λάβουν χώρα τον προσεχή Δεκέμβριο.

- Tέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική παρουσία στη Χιλή αποδεικνύεται και ιστορικά: με τον Ισπανό Κατακτητή Pedro de Valdivia το 1540 έφθασε στη Χιλή και ένας Έλληνας από τον Χάνδακα της Κρήτης, ο Juan de Candia (= Ιωάννης από τον Χάνδακα), γνωστός και ως Juan el Griego, όνομα το οποίο συναντάει κανείς και σε χιλιανούς δρόμους. Επίσης, στον πόλεμο του Ειρηνικού, στη Ναυμαχία του Iκίκε το 1879, στο πλευρό της Χιλής αγωνίστηκαν και πέντε (5) ναυτικοί ελληνικής καταγωγής, μεταξύ των οποίων ο Constantino Micalvi, το όνομα του οποίου φέρει σήμερα φρεγάτα του πολεμικού ναυτικού της Χιλής, καθώς και δημοτικό σχολείο της χιλιανής επαρχίας. Τον προσεχή Ιούλιο πρόκειται, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για τα 200 έτη από την ανεξαρτησία της Χιλής, που γιορτάζονται το 2010 και έχουν ήδη ξεκινήσει, να πραγματοποιηθεί τελετή παράδοσης μιας αναμνηστικής μεταλλικής πλάκας με τα ονόματα των πέντε αυτών ναυτικών, που θα τοποθετηθεί στο Ναυτικό Μουσείο του Βαλπαραίσο, σημαντική πόλη – λιμάνι  της Χιλής, που περιέχεται στον κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ

Όλα τα ανωτέρω αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα είναι πάντα παρούσα σε μια μακρινή μεν χιλιομετρικά χώρα, όπως είναι η Χιλή, αλλά «κοντινή» δε σε επίπεδο κοινωνικό, ιστορικό και πολιτιστικό.

πηγές  www.greekinsight.com

Posted in: Uncategorized