ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟ ΣΤΙΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΤΟΥ 1912

Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι έγιναν το 1912 -13,αρχικά από τα συμμαχικά κράτη των Βαλκανίων,Ελλάδα, Βουλγαρία και Μαυροβούνιο,εναντίον της Τουρκίας ,για την απελευθέρωση υπόδουλων ομοεθνών τους (1ος Βαλκανικός )και στη συνέχεια απο την Ελλάδα και τη Σερβία εναντίον της Βουλγαρίας,εξ αιτίας των επιθετικών ενεργειών της τελευταίας,αποτέλεσμα των εδαφικών διεκδικήσεων σε βάρος των πρώην συμμάχων της.

Η Ελλάδα διέθετε έναν άρτια αναδιοργανωμένο και εκπαιδευμένο στρατό,πλήρως εξοπλισμένο,εισήλθε στον πόλεμο στις 5 Οκτωβρίου 1912 κάτω από την άξια ηγεσία Πολιτικών και Στρατιωτικών, αποφασισμένη να ελευθερώσει τα εδάφη που βρίσκονταν ακόμη υπό Τουρκικό ζυγό και να απαλύνει την ήττα του ατυχούς πολέμου του 1897. Οι επιχειρήσεις κατά των Τούρκων στη Μακεδονία διήρκεσαν δύο μήνες περίπου και στο μικρό αυτό διάστημα έγιναν σφοδρές μάχες και απελευθερώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας.Μετά την εξόρμηση του Ελληνικού Στρατού και την απελευθέρωση της Ελλασόνας και Δεσκάτης,μετά την σκληρή μάχη του Σαρανταπόρου και την απελευθέρωση των Σερβίων μετά την προέλαση προς Κοζάνη,την απελευθέρωση της Βέροιας και Κατερίνης και τέλος μετά τον νικηφόρο αγώνα στα Γιαννιτσά,πέρασε τον Αξιό και κινήθηκε προς Θεσσαλονόκη.

Το χρονικό διάστημα από 21 μέχρι 23 Οκτωβρίου,οι Μεραρχίες της Στρατιάς προωθήθηκαν σταδιακά ως εξής: Η ΙV Μεραρχία διά μέσω του χωριού Αθυρα έφτασε στο χ. Αγιος Πέτρος όπου και έμεινε. Η VI Μεραρχία διά μέσου των χ. Αγριοσυκιά και Δυτικό έφτασε βορειοδυτικά του χ. Αθυρα όπου και παρέμεινε. Η Ι Μεραρχία από τα Γιαννιτσα, διά μέσου του χ. Μεσιανό,έφθασε στα Κουφαλιά και εγκατέστησε τμήματα ασφαλείας στη δυτική όχθη του Αξιού. H διάβαση του Αξιού ολοκληρώθηκε στις 25 Οκτωβρίοθ με τις Ι,ΙΙ,ΙΙΙ και ΙV Μεραρχίες και το Γενικό Στρατηγείο στο χωριό Γέφυρα (Τόπσου). Την ίδια ημέρα στη Θεσσαλονίκη οι Πρόξενοι των Μεγάλων Δυνάμεων,λόγω της προέλασης του Ελληνικού Στρατού,έπεισαν τον Αρχηγό του Τούρκικου Στρατού Χασάν Ταξίν Πασά να έλθει σε διαπραγματεύσεις για να αποφευχθεί η άσκοπη αιματοχυσία.Ακολούθησαν συνομιλίες περί παραδόσεως της Θεσσαλονίκης μεταξύ των Προξένων των Μεγάλων Δυνάμεων και του εκπροσώπου του Ταξίν Πασά, Στρατηγού Σεκήκ Πασά με τον Αρχηγό του Ελληνικού Στρατού στο σιδηροδρομικό Σταθμό του χ. Γέφυρα(Τόπσου).

Δεν έγινε όμως δεκτός ο όρος του Ταξίν Πασά,όπως επιτραπεί να αποσυρθεί ο Τουρκικός Στρατός ανατολικά της Θεσσαλονίκης μέχρι τέλους του πολέμου. Ο Ελληνας Αρχιστράτηγος απαιτούσε την άμεση παράδοση του Τουρκικού Στρατού,που θα μεταφερόταν σε λιμάνι της Μικράς Ασίας με δαπάνη της Ελληνικής Κυβέρνησης και μόνον οι Τούρκοι Αξιωματικοί μπορούσαν να διατηρήσουν τα ξίφη τους. Μετά από αλλεπάλληλες αποστολές αντιπροσώπων και απαιτήσεις και μη αποδοχές.ο Ταξίν Πασάς διαβλέποντας το μάταιο της επιμονής του υπέγραψε δήλωση ότι παραδίδει τη Θεσσαλονίκη άνευ όρων.

Απεστάλησαν στη Θεσσαλονίκη οι επιτελείς ,Ι. Μεταξάς και Β.Δουσμάνης για την υπογραφή του Πρωτοκόλλου ,αποτελούμενο από 10 άρθρα. Συνολικά παρεδόθησαν 20.000οπλίτες και 1.000 Αξιωματικοί ενώ περιήλθαν στη κατοχή του Ελληνικού Στρατού 70 πυροβόλα,30 πολυβόλα 1.000 ίπποι και άφθονο πολεμικό υλικό.Το πρωί της 27 Οκτωβρίου ,η Βουλγαρική Μεραρχία,υπό τον Στρατηγό Θεοδωρώφ, αν και είχε λάβει έγκαιρα τις επιστολές του Ελληνα Αρχιστράτηγου σχετικά με την παράδοση των Τούρκων και της Θεσσαλονίκηςκαθώς και την αναστολή των εχθροπραξιών,συνέχισε την προέλασή της προς χ. Λητή ενώ μιά πυροβολαρχία έβαλε κατά των Τουρκικών θέσεων. Τις μεσημβρινές ώρες εισήλθε στη Θεσσαλονίκη το Απόσπασμα Ευζώνων με τμήμα ιππικού και εγκαταστάθηκε στους στρατώνες που υπήρχαν στο Διοικητήριο.

Ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε θριαμβευτής στη Πόλη στις 11:00 της 28ης Οκτωβρίου. Επακολούθησε δοξολογία στον Ναό του Αγίου Μηνά και παρέλαση των στρατευμάτων. Έτσι απελευθερώθηκε από τον Ελληνικό Στρατό η ΄΄νύφη΄΄ του Θερμαϊκού κατά τον Α Βαλκανικό Πόλεμο.

Πηγή, Αρχεία από ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Διά χειρός Γιώργου Κουβάτσου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s