Από τον πολιτισμό στη βαρβαρότητα. Mια άλλη διάσταση της Λιβύης

Κάτω απ’ τα σκουπίδια βρίσκονται τ’ αρχαία. Η σύγχρονη Λιβύη, όμως, είχε παραδοθεί στην αθλιότητα πολύ πριν ξεσπάσει ο εμφύλιος πόλεμος. Κι ας έχει μια ιστορία που ταξιδεύει στα βάθη των αιώνων.

Όποιος επισκεπτόταν τη Λιβύη πριν η χώρα παραδοθεί στον εμφύλιο πόλεμο, δύσκολα πίστευε ότι πρόκειται για το πλουσιότερο κράτος της Αφρικής. Μπορεί τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου να κατατάσσουν τη χώρα στην πρώτη θέση, όμως αυτός ο πλούτος σίγουρα δεν φαίνεται να έχει αντίκρισμα στην καθημερινότητα των απλών ανθρώπων. Ανοίγοντας τις πύλες στον τουρισμό τα τελευταία χρόνια, η Λιβύη του σήμερα κλονιζόμενου συνταγματάρχη Καντάφι προτιμήθηκε από αρκετούς Έλληνες, αφού οι δεσμοί των δύο χωρών χρονολογούνται από την αρχαιότητα.

Με την ευχή της Πυθίας
Ο θρύλος μιλά για το χρησμό του μαντείου των Δελφών, ο οποίος ώθησε αποίκους από την Θήρα (Σαντορίνη) να μεταναστεύσουν στη βόρεια Αφρική, ιδρύοντας το 631 π.Χ. την πόλη Κυρήνη. Μέσα σε 200 χρόνια οι Έλληνες κατάφεραν να αναπτύξουν ακόμα τέσσερις ημιαυτόνομες παραθαλάσσιες πόλεις: Ταύχειρα (Τόκρα), Πτολεμαΐς (Τολμέιτα), Εσπερίδες (Βεγγάζη) και Απολλώνια (ώς λιμάνι της Κυρήνης), γνωστές ως Πεντάπολις. Όμως και κατά την οθωμανική περίοδο αρκετοί Έλληνες -χριστιανοί και μουσουλμάνοι- είχαν καταφύγει στη Λιβύη. Μάλιστα στην πρωτεύουσα Τρίπολη η ελληνική κοινότητα υπήρξε εύρωστη, καθώς οι περισσότεροι Έλληνες ασχολούνταν με το εμπόριο, τη ναυτιλία και την σπογγαλιεία.

Από το χρυσάφι στα σκουπίδια

Κάτω από την πρωτεύουσα Τρίπολη βρίσκονται θαμμένα τα ερείπια της αρχαίας Οίας, η οποία μαζί με τη Σαμπράθα στα δυτικά και τη ρωμαϊκή Λέπτις Μάγκνα, το αλλοτινό εμπορικό λιμάνι των Φοινίκων στα ανατολικά, αποτελούσαν την Τριπολίτιδα. Όμως, περπατώντας έξω από τα τουριστικά μονοπάτια, οι εικόνες αποκαλύπτουν μια δύσκολη καθημερινότητα. Στη Μεντίνα, το ομορφότερο αρχιτεκτονικά κομμάτι της παλιάς πόλης της Τρίπολης δίπλα από την Πράσινη Πλατεία, τα παλιά σπίτια στεγάζουν αποκλειστικά σχεδόν Αφρικανούς οικονομικούς μετανάστες, και ρημάζουν χωρίς καμιά συντήρηση, αφημένα στη μοίρα τους και τα σκουπίδια.

Σε ένα τμήμα της συσπειρώθηκε και η ελληνική συνοικία, με τα σπίτια και το κομμάτι της αγοράς γύρω από τον ορθόδοξο ναό του Αγίου Γεωργίου. Οι χώροι του ναού αποτελούν τόπο συνάντησης των ελληνικών οικογενειών που έχουν απομείνει (σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι Έλληνες μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους 400, μαζί με τις Έλληνιδες που είναι παντρεμένες με Λίβυους).

Στα καταστήματα της Μεντίνα, σχεδόν όλα τα είδη είναι φερμένα από το εξωτερικό (υφάσματα από Ινδία, διακοσμητικά από Κίνα, κοσμήματα από Ιταλία), ενώ στα σουβενίρ κυριαρχούν εκείνα που απεικονίζουν το συνταγματάρχη Καντάφι: ρολόγια, διακοσμητικά πιατάκια, γραμματόσημα, το «Πράσινο Βιβλίο» με φιλοσοφικές σκέψεις του ηγέτη κ.ά.

Τα βράδια, οι πλατείες και οι δρόμοι με τα τεράστια πάνελ με την εικόνα του συνταγματάρχη και τα αποφθέγματα από το Πράσινο Βιβλίο είναι έρημοι. Όταν κάποιος από το γκρουπ χρειάστηκε να μεταφερθεί σε νοσοκομείο μετά τα μεσάνυχτα, οργανώθηκε ολόκληρη επιχείρηση: επιστρατεύτηκε ο ντόπιος ταξιδιωτικός πράκτορας, ώστε να λογοδοτεί στα μπλόκα που είχε στημένα η αστυνομία (εν καιρώ ειρήνης) σχεδόν σε κάθε διασταύρωση. «Ποιοι είστε, γιατί τέτοια ώρα κυκλοφορείτε στο δρόμο, πού πάτε;» , ήταν οι συνηθισμένες ερωτήσεις.

Στις καθημερινές ομαδικές μας διαδρομές με το πούλμαν, υπήρχε πάντα μαζί μας και ένας οπλισμένος αστυνομικός με πολιτικά, που επανέφερε στο «κοπάδι» όποιον τολμούσε να ξεμακρύνει λίγο απ την ξενάγηση, και βεβαίως είχε πάντα ένα «μάτι» σε όσους κρατούσαν φωτογραφικές μηχανές.

Νέος άθλος οι Εσπερίδες

Στην επαρχία η κατάσταση για τον περιηγητή ήταν ακόμα πιο δύσκολη. Πέρα από την παραλιακή λεωφόρο με τους φοίνικες και τα ακριβά ξενοδοχεία, η Βεγγάζη -η δεύτερη μεγάλη πόλη της Λιβύης και σημαντικό εμπορικό κέντρο-, που ιδρύθηκε επίσης από τους Θηραίους, έδειχνε να υποφέρει. Η αρχαία πόλη Εσπερίδες, με τον κήπο με τα χρυσά μήλα που έκλεψε ο Ηρακλής, σύμφωνα με το γνωστό μύθο, ξαφνιάζει. Παλιά ξεφτισμένα σπίτια, τεράστιες εργατικές παρακμιακές πολυκατοικίες, κόσμος φτωχοντυμένος περιφέρεται άσκοπα εδώ και εκεί.

Βρισκόμασταν στην Κυρήνη, όταν ζευγάρι του γκρουπ αποφασίζει παράτολμα, παρά τις προειδοποιήσεις του ξεναγού, να «πεταχτεί» με ταξί μέχρι την Αλ Μπέιντα, γύρω στα 30 χμ απόσταση, για χάζι και ψώνια. Καθ’ οδόν φυσικά τους συνέλαβε η αστυνομία, ανακρίνοντάς τους ποιοι είναι και γιατί θέλουν να πάνε στην Αλ Μπέιντα (μια συνηθισμένη επαρχιακή πόλη άνευ ενδιαφέροντος με λίγα καταστήματα), ο δε ταξιτζής συνελήφθη και τελικά κρατήθηκε, γιατί δεν πήρε άδεια από την αστυνομία για τη μετακίνηση. Η αστυνομία ενημέρωσε και επέπληξε τον ξεναγό που τους είχε «χρεωθεί», γιατί τους επέτρεψε να μετακινηθούν και όλο το απόγευμα γίνονταν διαβουλεύσεις μέχρι να τους αφήσουν αργά το βράδυ ελεύθερους και να επιστρέψουν πίσω στο ξενοδοχείο.

Μιλούν ελληνικά
Λιμάνι της Κυρήνης είναι η Απολλώνια, όπου το 1897, την περίοδο του ελληνοτουρκικού πολέμου στην Κρήτη, μια από τις ομάδες μουσουλμάνων Κρητικών που εγκατέλειψαν το νησί βρήκαν καταφύγιο δίπλα από τα ερείπια της αρχαίας πόλης και έκτισαν το χωριό Σούσα. Ακόμα και σήμερα, οι μεγαλύτεροι μιλούν σχεδόν απταίστως την ελληνική γλώσσα και μάλιστα με κρητικό ιδίωμα και ονειρεύονται την Κρήτη που άκουσαν από τους παππούδες τους.

Αφήνοντας την «προεπαναστατική» Λιβύη, αυτό που κράτησα περισσότερο αλλά και που συμφώνησαν όσοι φίλοι έχουν επισκεφθεί αυτή τη χώρα, ήταν η θερμή φιλοξενία των Λίβυων. Μας άνοιξαν τα σπίτια τους, μας περιποιήθηκαν, μας έδειξαν την εκτίμησή τους και μας έπεισαν ότι αγαπούν την Ελλάδα και τους Έλληνες.
Πηγή: «Το Βήμα»
http://www.sigmalive.com/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s